خود آگاهی چیست و چگونه آن را در خودمان تقویت کنیم؟
خود آگاهی چیست؟
خودآگاهی یا ماهیت ذهن " consciousness " یکی از مهمترین بحثهای فلسفه ذهن و روانشناسی است . خودآگاهی دانش و ادراکی است که فرد از خود دارد .
به عبارتی ، آگاهی از خود شامل شناخت ما از خودمان است و افزایش آن به معنای آنست که فرد تصویری روشن از ویژگیها ، ارزشها ، نگرشها ، علایق و نیازهایش داشته باشد .
اکثر ما فقط در مورد ویژگیهای کلی و عمومی خود از جمله سن ، جنسیت ، وضعیت شغلی و ... خود صحبت میکنیم و از ویژگیهای شخصیتی و رفتاری خود اطلاعات کافی و مناسبی نداریم .
به عنوان مثال نمیدانیم که چه کارهایی را خوب میتوانیم انجام دهیم ، چه ویژگیهای اخلاقی منفی داریم ، چه آرزوهای و اهدافی برای زندگی خود داریم ، علایق و اولویتهای زندگی ما چیست و چه چیزهایی ما را ناراحت یا خوشحال میکند و این به ضعف ما در آگاهی از خود باز میگردد .
آگاهی داشتن از خود ، پیشنیاز دیگر مهارتهای زندگی است چرا که افراد برخوردار از کارکرد سالم ، دید دقیقی از خود دارند .
اگر چه گاه دشوار است ، ما آنچه را که واقعا هستیم ببینیم و باز هم نسبت به آن صبور و شکیبا باشیم .
رشد خود آگاهی به فرد کمک میکند تا در یابد تحت فشار روانی قرار دارد یا نه و این معمولا پیش شرط و شرط ضروری روابط اجتماعی و روابط بین فردی موثر و همدلانه است. بنابراین کسب این مهارت نقش مهمی در سلامت و بهداشت روان ما دارد .
تمرینهایی برای افزایش خودآگاهی :
امروزه شناخت و آگاهی انسان از خود نیازمند دانش و روش است. چون انسان هزاره سوم بیش از هر دوره دیگری با ارتباطات و فناوری گره خورده و شناخت وی از خود مستلزم بررسی و ارزیابی صحیح از خود میباشد .
تمرین اول :
به سوالات زیر پاسخ دهید :
دوست دارید کدام ویژگیهای شما تغییر کند؟
کدام مشخصههای ظاهری شما، به ویژگیهای ظاهری والدینتان شباهت زیادی دارد؟
تمرین دوم :
یک ورق کاغذ بردارید و در جایگاه سوم شخص ، از بیرون به خودتان بنگرید و توصیفی از خود بنویسید .
برای مثال ، خانم... زنی است بلندقد که تا مقطع... درس خوانده و... .
سعی کنید بدون ویرایش و با سرعت، در پنج دقیقه این کار را انجام دهید . بعد از این تمرین ، یک بار هم به شکل اول شخص این کار را انجام دهید .
برای مثال : من زنی بلندقد هستم که تا مقطع... درس خواندهام و....
تمرین سوم :
نام دو نفر که آنها را بسیار میپسندید، یادداشت کنید و ویژگیهای شخصیتی مثبت و جذابشان را فهرستوار بنویسید . سپس ویژگیهای شخصیتی خود را با آنان مقایسه کنید .
دوست دارید کدام ویژگیهای خود را تغییر دهید؟
تمرین چهارم :
نام چند نفر " مثل یک معلم یا استاد، همکار ، یکی از والدین ، فرزندان ، خواهر یا برادر خود و... " را یادداشت کنید و توصیف کوتاهی از برخورد خود با هر یک از آنها بنویسید ؛
مثلا آیا با آنان احساس آرامش میکنم یا خیر؟
وقتی با آنان صحبت میکنم، بیشتر از چه کلماتی استفاده میکنم؟ و...
تمرین پنجم :
گاهی از خود بپرسید :
چه چیزهایی برای من ارزش است یا به چه چیزهایی اعتقاد دارم؟
آرزو دارم شبیه چه کسی باشم و چرا؟
تمرین ششم :
خودتان را در یک الی دو جمله در هریک از ویژگی های زیر توصیف کنید .
روانی ، اجتماعی ، خانوادگی ، هویتی ، اقتصادی ، فیزیکی/جسمانی